Je weet precies wat je wilt zeggen. Het woord zit ergens in je hoofd. Misschien heb je wel precies voor ogen wat je bedoelt, maar hoe hard je ook zoekt: het woord komt niet.
Iedereen komt weleens niet op een woord. Vervelend, maar meestal schiet het je even later weer te binnen. Bij afasie is er meer aan de hand.
Wat is afasie?
Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. Afasie kan ervoor zorgen dat het iemand niet lukt om te zeggen wat hij wil. Maar ook begrijpen, lezen en schrijven kunnen moeilijker gaan.
Hoe afasie eruitziet, verschilt per persoon. De één weet precies wat hij wil zeggen, maar kan het juiste woord niet vinden. De ander praat gemakkelijk, maar gebruikt woorden die niet passen bij wat hij bedoelt. Ook kan het lastig zijn om een gesprek te volgen of een geschreven tekst te begrijpen.
Afasie is meer dan niet op een woord kunnen komen
Na je werk vertellen hoe je dag was, een appje sturen of iets bestellen in een restaurant; taal gebruiken we de hele dag, vaak zonder erbij na te denken. Met afasie zijn juist die gewone momenten minder vanzelfsprekend.
Stel je voor dat je met familie of vrienden aan tafel zit. Je wilt iets vertellen en zoekt naar de juiste woorden. Ondertussen gaat het gesprek verder. Tegen de tijd dat je weet wat je wilt zeggen, praat iedereen alweer over iets anders. Misschien laat je het dan maar zitten.
Geef me even de tijd
Als iemand moeite heeft met praten, willen we graag helpen. We maken een zin af, noemen alvast het woord of beantwoorden de vraag voor de ander. Goed bedoeld, toch kan het soms juist helpen om even te wachten.
Een paar seconden stilte kunnen ongemakkelijk voelen, maar voor iemand met afasie zijn die seconden soms precies nodig om zelf een woord te vinden. Geef die ruimte en blijf de persoon met afasie aankijken en betrekken bij het gesprek. Kijk niet automatisch naar een partner of familielid voor het antwoord.
‘’We zijn vaak geneigd om een stilte snel op te vullen. Terwijl iemand met afasie juist tijd nodig heeft om zelf het woord te vinden. Even wachten maakt dan een wereld van verschil.’’
Anouk, logopedist
Wat kan een logopedist betekenen bij afasie?
Bij logopedie gaat het niet alleen om woorden oefenen. Het gaat vooral om wat voor jou belangrijk is in het dagelijks leven. Misschien wil je makkelijker een gesprek voeren met je partner, zelf een afspraak maken, een berichtje sturen of beter duidelijk kunnen maken wat je bedoelt.
Samen met de logopedist onderzoek je wat jou daarbij helpt. Soms oefen je met woorden of gesprekken. Soms ontdek je andere manieren om duidelijk te maken wat je bedoelt, bijvoorbeeld met schrijven, gebaren of afbeeldingen.
Ook je partner of andere naasten kunnen hierbij betrokken worden. Want goed contact hangt niet alleen af van degene met afasie. Ook de manier waarop je samen communiceert maakt verschil.
Communiceren is meer dan woorden
Als woorden moeilijker komen, betekent dat niet dat iemand minder te zeggen heeft. Soms vraagt een gesprek alleen wat meer tijd, aandacht of een andere manier van communiceren. Want uiteindelijk gaat communiceren niet om het perfecte woord. Het gaat om elkaar begrijpen, contact houden en mee kunnen blijven doen.
Heb jij afasie of is communiceren na hersenletsel moeilijker geworden? Onze logopedisten denken graag met je mee over wat jou kan helpen in het dagelijks leven.
