Na een drukke week neem je rust in het weekend. En meestal helpt dat: op maandag voel je je weer opgeladen. Maar wat als een rustig weekend en een goede nachtrust niet genoeg zijn? Bijvoorbeeld omdat je minder energie hebt door een (aankomende) burn-out, chemotherapie of een chronische aandoening zoals MS, long covid, Lyme, Pfeiffer of Parkinson. Dan merk je misschien dat je sneller moe bent en minder kunt doen op een dag. Juist dan is het belangrijk om zuinig om te gaan met je energie. Kleine aanpassingen kunnen al helpen om meer grip te krijgen op je dag. In deze blog lees je hoe je jouw energie beter kunt verdelen.
Belasting en belastbaarheid: wat betekent dat?
Op een dag kun je maar een bepaalde hoeveelheid aan. Dat noemen we je belastbaarheid. Alles wat je op een dag doet, fysiek én mentaal, is je belasting. Plan je meer dan je aankunt? Dan raak je sneller uitgeput. Het helpt om die twee beter op elkaar af te stemmen. Niet door meer te doen, maar juist door bewuster te kiezen waar je je energie aan uitgeeft.
1. Krijg inzicht in wat jij aankunt
Wil je je energie beter verdelen? Dan helpt het om eerst te weten wat jij op een dag aankunt. Veel mensen merken pas achteraf dat ze over hun grens zijn gegaan, dat is heel normaal. Let daarom eens op signalen van je lichaam, zoals:
- hoofdpijn of spierpijn;
- hartkloppingen;
- minder concentratie;
- sneller emotioneel zijn;
- een gevoel van uitputting.
Een kleine stap om mee te beginnen is om aan het einde van de dag, kort, op te schrijven:
- wat je hebt gedaan;
- wat energie kostte of juist gaf;
- hoe je je daarna voelde en of je een of meerdere signalen herkende.
Dit hoeft niet uitgebreid. Een paar woorden per onderdeel is al genoeg. Zo krijg je stap voor stap meer inzicht.
2. Verdeel de activiteiten over de dag
Heb je beter in beeld wat je aankunt? Dan kun je je dag daarop aanpassen. Het helpt om ’s ochtends kort te bedenken:
- wat wil ik vandaag echt doen?
- wat is minder belangrijk?
Probeer niet alles op één dag te plannen. Door keuzes te maken, houd je energie over voor wat voor jou belangrijk is.
Tip: Het lepelbudget. Stel je voor dat je elke dag een beperkt aantal lepels hebt. Elke activiteit kost je één lepel, zware activiteiten kosten twee lepels Zijn je lepels op? Dan is je energie ook op. Veel mensen vinden dit een fijne manier om hun energie inzichtelijk te maken. Het helpt je om in te schatten wanneer je rust moet nemen of genoeg hebt gedaan voor die dag.
3. Werk op een manier die je minder energie kost
Soms kun je met kleine aanpassingen of hulpmiddelen al veel energie besparen. Denk bijvoorbeeld aan:
- zittend koken in plaats van staand;
- spullen die je vaak gebruikt binnen handbereik leggen;
- taken opdelen in kleine stappen;
- een hulpmiddel gebruiken (zoals een douchestoel of hulpmiddelen in de keuken);
- zware taken verspreiden over meerdere dagen.
Kijk vooral wat voor jou werkt. Je hoeft niet alles in één keer te veranderen.
4. Wissel inspanning en rust af
Plan je te veel intensieve activiteiten achter elkaar? Dan raak je vaak halverwege de dag al uitgeput. Het helpt om af te wisselen:
- iets intensiefs (bijvoorbeeld stofzuigen of sporten);
- met iets rustigs (zoals aardappels schillen of administratie).
En misschien nog belangrijker: neem op tijd rust, vóórdat je erg moe bent. Dat kan een klein ontspanningsmoment zijn, zoals:
- even zitten of liggen;
- een korte pauze zonder prikkels;
- rustig stretchen.
Twijfel je? Neem dan liever iets eerder rust dan te laat.
Lukt het niet om dit zelf toe te passen?
Een ergotherapeut kijkt samen met jou waar je energie weglekt en hoe je je dag beter kunt indelen. Zeker als je al langere tijd vermoeid bent, kan het lastig zijn om overzicht te houden of keuzes te maken. De ergotherapeut kijkt samen met jou:
- waar je energie naartoe gaat;
- welke activiteiten veel van je vragen;
- hoe je jouw dag beter kunt indelen;
- of je activiteiten op een andere manier uit kan voeren;
- en welke hulpmiddelen kunnen helpen.
Zo werk je stap voor stap aan meer balans in je dag. Wil je hulp om jouw energie beter te verdelen?
